Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, dziennym opiekunem może zostać osoba pełnoletnia, która:

  • daje rękojmię należytego sprawowania opieki nad dziećmi,
  • nie jest i nie była pozbawiona władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie została jej zawieszona ani ograniczona,
  • wypełnia obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy taki obowiązek został nałożony na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd,
  • nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne,
  • posiada warunki lokalowe zapewniające bezpieczną opiekę nad dzieckiem.

Jeżeli kandydat na dziennego opiekuna nie ma odpowiedniego wykształcenia, to osoba taka jest zobowiązana do odbycia 160-godzinnego szkolenia, a następnie zdania egzaminu potwierdzającego zdobytą wiedzę i umiejętności.

Jeśli kandydat na dziennego opiekuna posiada odpowiednie kwalifikacje, rozumiane jako zawód: pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego, to taka osoba jest zobowiązana do odbycia 40-godzinnego szkolenia uzupełniającego, w tym z zakresu udzielania dziecku pierwszej pomocy.

Z obowiązku odbycia szkolenia zwolniona jest osoba, która pracowała z dziećmi w wieku do lat 3 przez okres co najmniej 12 miesięcy bezpośrednio przed podjęciem zatrudnienia jako dzienny opiekun.

Aby dzienny opiekun mógł sprawować opiekę nad dziećmi powinien posiadać lokal. Może to być mieszkanie lub dom, do którego posiada tytuł prawny, np: akt własności, ale także umowę najmu (naturalnie na odpowiedni okres czasu bądź spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Lokal w którym sprawowana będzie opieka, może być własnością dziennego opiekuna lub innej osoby z nim powiązanej (np. rodzinnie). Lokal ten musi zapewniać warunki, pozwalające na bezpieczną opiekę nad dziećmi. W szczególności należy zapewnić dostęp do węzła sanitarnego, kuchni oraz pomieszczeń pozwalających na zabawę, zajęcia rozwijające oraz odpoczynek dzieci. Odnośnie lokalu, w którym sprawowana będzie opieka, nie ma obowiązku spełnienia jakichkolwiek wymogów ze strony Sanepidu czy służb przeciwpożarowych.

Dzienny opiekun musi pomyślnie przejść badania sanitarno – epidemiologiczne (koszty badań finansuje realizator opieki). Dzienny opiekun jest objęty ubezpieczeniem OC za szkody wyrządzone przy sprawowaniu opieki, składkę ubezpieczeniową finansuje realizator opieki.

Zgodnie z zapisami ustawy, dzienni opiekunowie podlegają wpisowi do rejestru dziennych opiekunów, prowadzonego przez gminę, na terenie której sprawowana jest opieka. Wpisu do rejestru dokonuje realizator opieki, gmina na prawo weryfikacji warunków, w jakich sprawowana jest opieka nad dziećmi. Podobne prawo przysługuje też realizatorowi opieki jako podmiotowi zatrudniającemu dziennych opiekunów.